ΤΕΕ: Σε δημόσια διαβούλευση νέα οδηγία για την αποκατάσταση μνημείων
Το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) θέτει σε δημόσια διαβούλευση το σχέδιο της νέας Τεχνικής Οδηγίας (ΤΟΤΕΕ) με τίτλο «Κατευθυντήριες Οδηγίες Πρότυπης Διεπιστημονικής Μεθοδολογίας για την Αποκατάσταση Μνημείων και Διατηρητέων Δομημάτων». Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν τις προτάσεις και τα σχόλιά τους έως τις 20 Οκτωβρίου 2026.
Η Οδηγία αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του Εμβληματικού Ερευνητικού Έργου «Το Εύλογον», μέσω συνεργασίας του ΤΕΕ με τη διεπιστημονική ομάδα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ). Επιστημονικά υπεύθυνη είναι η α΄ αντιπρόεδρος του ΤΕΕ, Αντωνία Μοροπούλου, ενώ συμμετέχει και το Εθνικό Δίκτυο του έργου, με πολυτεχνικές σχολές, το ICOMOS, την ΕΛΛΕΤ, επιστημονικούς και εργοληπτικούς συλλόγους και φορείς προστασίας.
Νέα μεθοδολογία για την προστασία μνημείων και διατηρητέων κτιρίων
Η νέα Τεχνική Οδηγία συγκεντρώνει τη διεθνή τεχνογνωσία που αναπτύχθηκε κατά την αποκατάσταση μνημείων παγκόσμιας εμβέλειας. Βασικό αντικείμενό της είναι τα ακίνητα μνημεία της πολιτιστικής κληρονομιάς, ενώ η προτεινόμενη διεπιστημονική μεθοδολογία επεκτείνεται και στα διατηρητέα κτίρια, καθώς και στις υποδομές του δομημένου περιβάλλοντος.
Ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, υπογράμμισε τη σημασία της αειφόρου διατήρησης των μνημείων, ιδιαίτερα υπό τις συνθήκες της κλιματικής κρίσης και με την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών. Όπως ανέφερε, η μεθοδολογία που διαμορφώθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος «ΕΥΛΟΓΟΝ», με σημαντικότερο έργο την αποκατάσταση του Παναγίου Τάφου, μπορεί να αποτελέσει βασικό οδηγό ανθεκτικότητας για τις υποδομές του δομημένου περιβάλλοντος.
Η κλιματική αλλαγή, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως οι έντονες βροχοπτώσεις, οι καύσωνες και οι κύκλοι παγετού και ξηρασίας, αλλά και η περιβαλλοντική μόλυνση ασκούν αυξανόμενες πιέσεις στα ιστορικά υλικά και στις κατασκευές των μνημείων.
Σύμφωνα με το ΤΕΕ, η νέα ΤΟΤΕΕ εισάγει την έννοια της έξυπνης ανθεκτικότητας (resilience) ως κεντρική παράμετρο σχεδιασμού. Μεταξύ άλλων, προβλέπει την αποτίμηση των περιβαλλοντικών φορτίων, την αξιολόγηση κινδύνων με βάση την ιστορική και πολιτιστική αξία κάθε μνημείου, καθώς και τη διαρκή προληπτική συντήρηση.
Ψηφιακός φάκελος, σύγχρονοι έλεγχοι και δημόσια διαβούλευση
Στο πλαίσιο της προληπτικής συντήρησης, προβλέπεται η δημιουργία ενός «Ζωντανού Ψηφιακού Φακέλου» (Living Repository), μέσω του οποίου θα παρακολουθείται διαχρονικά η συμπεριφορά του μνημείου, με τη χρήση αισθητήρων και τακτικών ελέγχων.
Η Οδηγία θεσπίζει επίσης ένα διεπιστημονικό πρωτόκολλο έξι τυποποιημένων σταδίων, το οποίο καλύπτει ολόκληρο τον κύκλο ζωής του έργου, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τις επεμβάσεις. Παράλληλα, ενσωματώνει σύγχρονες τεχνολογίες και μη καταστρεπτικούς ελέγχους (NDT), με στόχο τη μελέτη της κατάστασης των μνημείων χωρίς να προκαλούνται φθορές.
Το τελικό σχέδιο της νέας ΤΟΤΕΕ ενσωματώνει τις εθνικές θεσμικές κατευθύνσεις και τις διεθνείς θεσμικές εξελίξεις, σύμφωνα με το ΤΕΕ.
Το Επιμελητήριο καλεί την επιστημονική κοινότητα, τους μελετητές, τους ερευνητές, τις αρμόδιες υπηρεσίες των υπουργείων Πολιτισμού και Υποδομών και Μεταφορών, καθώς και κάθε ενδιαφερόμενο, να συμμετάσχουν στη δημόσια διαβούλευση και να καταθέσουν τις προτάσεις τους έως τις 20 Οκτωβρίου 2026.
Σύνδεσμος δημόσιας διαβούλευσης: https://web.tee.gr/diavoyleysi-totee-mnhmeia_diathrhtea_domhmata/
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
