Νέα εξέταση αίματος μπορεί να εντοπίζει καρκίνους και άλλες ασθένειες
Μια νέα, απλή και οικονομικά προσιτή εξέταση αίματος που θα μπορούσε στο μέλλον να συμβάλει στην έγκαιρη διάγνωση πολλών ασθενειών ανέπτυξαν ερευνητές στις Ηνωμένες Πολιτείες. Η μέθοδος βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο μελετών, ωστόσο τα πρώτα αποτελέσματα εμφανίζονται ιδιαίτερα ενθαρρυντικά.
Νέα μέθοδος ανίχνευσης μέσω αίματος
Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες (UCLA) δημιούργησαν μια καινοτόμα εξέταση αίματος με την ονομασία MethylScan, η οποία, σύμφωνα με τα πρώτα δεδομένα, μπορεί να εντοπίζει ταυτόχρονα διάφορες μορφές καρκίνου αλλά και άλλες παθήσεις.
Η μέθοδος παρουσιάστηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Proceedings of the National Academy of Sciences» και βασίζεται στην ανάλυση μικροσκοπικών τμημάτων γενετικού υλικού που απελευθερώνονται στο αίμα όταν τα κύτταρα πεθαίνουν. Τα θραύσματα αυτά μεταφέρουν μοριακές πληροφορίες που αποτυπώνουν τι συμβαίνει σε διαφορετικούς ιστούς του οργανισμού.
Η ιδέα της ανίχνευσης καρκίνου μέσω αίματος δεν είναι καινούρια. Υπάρχουν ήδη εξετάσεις που εντοπίζουν μεταλλάξεις στο DNA των όγκων, ωστόσο συχνά επικεντρώνονται σε περιορισμένο αριθμό γενετικών αλλαγών και μπορεί να είναι ακριβές, καθώς απαιτούν εκτεταμένη γενετική ανάλυση για να εντοπιστούν πολύ μικρά σήματα καρκίνου.
Πώς λειτουργεί η νέα εξέταση
Η ερευνητική ομάδα του UCLA επέλεξε μια διαφορετική προσέγγιση, εστιάζοντας στη μεθυλίωση του DNA – χημικές «ετικέτες» που προσκολλώνται στο γενετικό υλικό και ρυθμίζουν τη δραστηριότητα των γονιδίων. Τα μοτίβα αυτών των ετικετών διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο του ιστού και συχνά αλλάζουν όταν τα κύτταρα μετατρέπονται σε καρκινικά ή επηρεάζονται από κάποια ασθένεια.
Μία από τις βασικές δυσκολίες στην ανάλυση αίματος είναι ότι το μεγαλύτερο ποσοστό του ελεύθερου DNA προέρχεται από φυσιολογικά κύτταρα του αίματος – περίπου 80% έως 90% – γεγονός που δημιουργεί «θόρυβο» και δυσκολεύει την ανίχνευση των μικρών θραυσμάτων που σχετίζονται με ασθένειες. Για να αντιμετωπιστεί αυτό, οι επιστήμονες ανέπτυξαν μια τεχνική που αφαιρεί μεγάλο μέρος αυτού του «θορύβου» πριν από την ανάλυση.
Στη μελέτη εξετάστηκαν δείγματα αίματος από 1.061 άτομα, μεταξύ των οποίων ασθενείς με καρκίνο του ήπατος, των πνευμόνων, των ωοθηκών και του στομάχου, άτομα με ηπατικές παθήσεις ή καλοήθεις όζους στους πνεύμονες, καθώς και υγιείς εθελοντές. Για την επεξεργασία των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν αλγόριθμοι μηχανικής μάθησης.
Τα αποτελέσματα έδειξαν υψηλή ακρίβεια στην ανίχνευση καρκίνου. Με ειδικότητα 98%, δηλαδή πολύ χαμηλό ποσοστό ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων, το τεστ εντόπισε περίπου 63% των περιπτώσεων καρκίνου σε όλα τα στάδια και περίπου 55% σε πρώιμο στάδιο. Επιπλέον, η εξέταση μπορεί να υποδεικνύει το όργανο από το οποίο προέρχονται τα καρκινικά σήματα.
Ιδιαίτερα θετικά ήταν τα αποτελέσματα και στην παρακολούθηση του καρκίνου του ήπατος σε άτομα υψηλού κινδύνου, όπου ανιχνεύτηκε σχεδόν το 80% των περιπτώσεων, με ποσοστό ψευδώς θετικών μικρότερο από 10%.
Παράλληλα, η μέθοδος μπόρεσε να διακρίνει διαφορετικούς τύπους ηπατικών παθήσεων με ακρίβεια περίπου 85%, κάτι που στο μέλλον θα μπορούσε να περιορίσει την ανάγκη για επεμβατικές εξετάσεις όπως οι βιοψίες.
Παρότι απαιτούνται μεγαλύτερες κλινικές δοκιμές για να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη τεχνολογία αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την ανάπτυξη ενός ενιαίου και οικονομικού τεστ αίματος που θα μπορεί να ανιχνεύει εγκαίρως ένα ευρύ φάσμα ασθενειών.
