«Ψηφιακή ασπίδα» για ανηλίκους: Περιορισμός πρόσβασης στα social media έως τα 15 έτη από το 2027
Η Ελλάδα εισάγει ένα νέο αυστηρό πλαίσιο προστασίας των ανηλίκων στο ψηφιακό περιβάλλον, με στόχο τον περιορισμό της πρόσβασής τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η ρύθμιση εντάσσεται στη συνολική ευρωπαϊκή στρατηγική για την ψηφιακή ασφάλεια και συνδέεται με τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act), ενώ βασίζεται σε μηχανισμούς ηλικιακής επαλήθευσης και γονικού ελέγχου.
Το νέο θεσμικό πλαίσιο και η ευρωπαϊκή διάσταση
Η νέα πολιτική παρουσιάστηκε ως μέρος μιας συνολικής στρατηγικής για την προστασία της ψυχικής υγείας των παιδιών και τη μείωση της ανεξέλεγκτης έκθεσης στο διαδίκτυο.
Κεντρικός άξονας της ρύθμισης είναι ότι από το 2027 ανήλικοι κάτω των 15 ετών δεν θα έχουν πρόσβαση σε πλατφόρμες όπως Facebook, Instagram και TikTok. Η εφαρμογή θα γίνει σταδιακά, χωρίς άμεση διαγραφή υπαρχόντων λογαριασμών, αλλά με μηχανισμούς προσαρμογής και ελέγχου.
Η ευθύνη συμμόρφωσης μεταφέρεται κυρίως στις ίδιες τις πλατφόρμες, οι οποίες υποχρεούνται να εφαρμόζουν αξιόπιστα συστήματα ηλικιακής επαλήθευσης και επανελέγχου (re-verification). Σε περίπτωση ψευδών στοιχείων, οι λογαριασμοί θα αποκλείονται.
Σε εθνικό επίπεδο, τον έλεγχο αναλαμβάνουν:
- η ΕΕΤΤ (ως Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών)
- το ΕΣΡ
- η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα
Παράλληλα, προωθείται η εφαρμογή του Kids Wallet και η διασύνδεσή του με κυβερνητικά ψηφιακά εργαλεία για την επιβεβαίωση ηλικίας και τον γονικό έλεγχο.
Εφαρμογή, επιπτώσεις και στόχοι πολιτικής
Η ρύθμιση δεν παρουσιάζεται ως απλή απαγόρευση, αλλά ως εργαλείο προστασίας της ψυχικής υγείας και της ομαλής ανάπτυξης των παιδιών. Σύμφωνα με το σκεπτικό της παρέμβασης, η υπερβολική χρήση social media συνδέεται με άγχος, διαταραχές ύπνου, κοινωνική απομόνωση και αυξημένο κίνδυνο διαδικτυακής παρενόχλησης.
Το πλαίσιο προβλέπει επίσης:
- αυστηρές κυρώσεις για τις πλατφόρμες (έως 6% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών)
- ημερήσια πρόστιμα μέχρι συμμόρφωσης
- δυνατότητα περαιτέρω περιορισμών λειτουργίας σε περίπτωση παραβάσεων
Η εφαρμογή θα υποστηρίζεται από τεχνολογικά εργαλεία επαλήθευσης ηλικίας και μηχανισμούς εποπτείας σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με στόχο την ομοιόμορφη εφαρμογή του κανονισμού.
Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει:
- ευρωπαϊκή διαβούλευση μέσα στο 2026
- ψήφιση της ρύθμισης εντός του ίδιου έτους
- μεταβατική περίοδο προσαρμογής για τις πλατφόρμες
- πλήρη εφαρμογή την 1η Ιανουαρίου 2027
Στόχος της πολιτικής είναι η δημιουργία ενός πιο ελεγχόμενου και ασφαλούς ψηφιακού περιβάλλοντος, όπου η τεχνολογία λειτουργεί υποστηρικτικά προς την ανάπτυξη των παιδιών και όχι ως παράγοντας υπερβολικής έκθεσης ή εθισμού.
Γ. Χατζηδοπαυλάκης
