Το τέλος του ουκρανικού διαδρόμου από τις αρχές του 2025 για την μεταφορά ρωσικού αερίου στην Κεντρική και ΝΑ Ευρώπη, δείχνει να είναι διαχειρίσιμο κρίνοντας τουλάχιστον από τη στάση των περισσότερων χωρών και τη συμφωνία και τη συμφωνία στο Συμβούλιο των Βρυξελλών, υπό τέσσερις βασικές προϋποθέσεις.
Την επιτάχυνση κατασκευής για τις περίπου 20 υποδομές LNG που σχεδιάζονται από τον Νότο ως τον ευρωπαϊκό Βορρά, να ανοίξουν κι άλλο βηματισμό οι επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, να συνεχιστούν τα μέτρα εξοικονόμησης και να διατηρηθούν οι ρυθμοί μείωσης στην κατανάλωση φυσικού αερίου.
Η κατεύθυνση αυτή, όπως διατυπώθηκε από τους περισσότερους υπουργούς στις Βρυξέλλες, συν την πολύ σημαντική παράμετρο, να αυξηθούν οι εισαγωγές LNG, για να καλυφθεί μέρος των απωλειών από τις ρωσικές ροές.
Οι τελευταίες δεν είναι αμελητέες. Η ουκρανική διαδρομή, που σταματά στις 31 Δεκεμβρίου 2024, μετέφερε πέρσι σε χώρες όπως η Αυστρία, η Σλοβακία και η Ουγγαρία, περίπου 14bcm ρωσικού αερίου. Ασφαλώς, αυτό δε σημαίνει πως όση ποσότητα σταματά να περνάει από τον ουκρανικό αγωγό πρέπει και να αντικατασταθεί με άλλη ισόποση. Ένα τμήμα της, θα καλυφθεί από την διείσδυση των ανανεώσιμων, την ενίσχυση των μέτρων εξοικονόμησης και φυσικά τη συνεχιζόμενη μείωση της κατανάλωσης. Είναι εσφαλμένη η προσέγγιση πως ό,τι παύει να εισάγει η Ευρώπη από τη Ρωσία, πρέπει και να αντικαθίσταται.
Αναπόδραστα ωστόσο, μια ποσότητα των ρωσικών ροών, το ύψος της οποία θα το καθορίσει η αγορά και οι ανάγκες της ευρωπαΪκής οικονομίας, η οποία διάγει καθεστώς ήπιας ύφεσης, άρα χαμηλής ζήτησης, θα χρειαστεί να καλυφθεί με αύξηση των εισαγωγών LNG,
Και ένα ερώτημα εδώ, είναι κατά πόσο αυτό, θα επηρεάσει ανοδικά τις τιμές του. Ουδείς μπορεί να αποκλείσει μια μικρή άνοδο των ευρωπαϊκών τιμών (στα στα 26 -27 ευρώ/ MWh χθες), έναν κίνδυνο που δεν αποκλείουν αξιωματούχοι της ΕΕ, όπως δείχνει εσωτερικό έγγραδο της Κομισιόν που αποκάλυψε το Politico, ωστόσο, οι ευρωπαίοι υπουργοί, εκτιμούν ότι αυτό δεν πρόκειται να διακυβεύσει τη συνολική ασφάλεια της Ευρώπης.
Στις αγορές, υπάρχει άφθονο LNG και σε πολύ χαμηλές τιμές, όπως αναγνωρίζεται και στο ίδιο το έγγραφο. “Η ίδια η Κομισιόν άλλωστε, έχει πει στους Ουκρανούς, ότι δεν χρειάζεται να διαπραγματευτούν ανανέωση του συμβολαίου με τη Gazprom, άρα, για να τους έχει συστήσει να μην το κάνουν, δε θεωρεί ότι η ΕΕ θα υποστεί σημαντική απώλεια”, σπεύδει να υπενθυμίσει η υφυπ. Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Αλεξάνδρα Σδούκου, που εκπροσώπησε την Ελλάδα στο συμβούλιο των Βρυξελλών.
Κάποιες ποσότητες ωστόσο θα λειψούν και θα πρέπει να έρθουν από αλλού. “Επομένως, πρέπει να χαρτογραφηθεί καλύτερη η ευρωπαϊκή προσφορά και η ζήτηση για να υπάρξει κάποια διαβεβαίωση στις αγορές”, σύμφωνα με όσα ανέφερε η κα. Σδούκου στην παρέμβασή της στο συμβούλιο.
Και επειδή, καλή η συμφωνία σχετικά με μια σύσταση προς τις χώρες -μέλη να συνεχιστεί η συντονισμένη μείωση της ζήτησης στο φυσικό αέριο, αλλά συνεχίζουν να χρειάζονται παρεμβάσεις στην αρχιτεκτονική ασφάλεια της ενεργειακής αγοράς, για να θωρακιστεί περαιτέρω απέναντι σε τυχόν προβλήματα, η κα. Σδούκου, έθεσε το θέμα των τιμών στην ηλεκτρική ενέργεια.
Αρκετές αιχμές στις τιμές, ιδιαίτερα το περασμένο καλοκαίρι, όπως είπε, δεν δικαιολογούνταν από τα θεμελιώδη στοιχεία. Μπορεί δηλαδή η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας να μην κατέρρευσε όπως συνέβη το 2022, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι έχει περιοριστεί η κερδοσκοπία, όπως και η ικανότητα κάποιων παικτών να μεταβάλλουν τις τιμές.
Η μεγάλη εικόνα
Στο δια ταύτα πάντως, η μεγάλη εικόνα είναι ότι η επικείμενη λήξη της σύμβασης μεταξύ Κιέβου και Μόσχας, δεν φαίνεται να ανησυχεί ιδιαίτερα την ευρωπαϊκή ηγεσία, ούτε τις κυβερνήσεις, ενόψει του επόμενου χειμώνα.
Το επίπεδο πλήρωσης των υπόγειων αποθηκών της ΕΕ βρίσκεται στο 64% με στοιχεία της 24ης Φεβρουαρίου, δηλαδή πάνω από το 44.6% του μέσου όρου της περιόδου 2016 – 2020.
Το ρωσικό αέριο πέρυσι έφτασε να αντιπροσωπεύει μόλις το 15% των συνολικών εισαγωγών της ΕΕ, (43 bcm, εκ των οποίων τα 18 bcm ήταν LNG), όταν το 2022, είχαν φτάσει τα 80 bcm και πριν τον πόλεμο, τα 150 bcm. Πλέον, ο βασικός προμηθευτής της ΕΕ σε βασικό αέριο, είναι οι Νορβηγοί, που καλύπτουν το 30% των συνολικών της εισαγωγών, ενώ το 42%, αφορά LNG, εκ του οποίου το 50% προέρχεται από τους Αμερικάνους.
Επίσης, μεταξύ Αυγούστου 2022 και Δεκεμβρίου 2023, η Ευρώπη κατάφερε να μειώσει την κατανάλωση σε φυσικό αέριο κατά 18% σε σύγκριση με τον μέσο όρο της περιόδου 2017 – 2022, επιτυγχάνοντας μια εξοικονόμηση της τάξης των 101 bcm.
Και την εικόνα σφραγίζει η κατά 47% μειωμένη τιμή του φυσικού αερίου τον Φεβρουάριο συγκριτικά με έναν ακριβώς χρόνο πίσω, στοιχεία που παραπέμπουν σε προ κρίσης επιπεδα.
Αυτά όλα άλλωστε εξηγούν και γιατί ο Πούτιν έχασε στον πόλεμο του φυσικού αερίου, σε έναν πόλεμο που πολλού θεωρούσαν “σίγουρο” για τον ίδιο όταν ξεκινούσε τον Φεβρουάριο του 2022, τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Καθοριστική βοήθεια από αιολικά και πυρηνικά
Η παραπάνω φυσικά καθησυχαστική εικόνα, θα ήταν εντελώς διαφορετική χωρίς την καθοριστική συνεισφορά της πράσινης ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα των χωρών. Η μηνιαία παραγωγή αιολικής ενέργειας έσπασε τα ρεκόρ τον Ιανουάριο, καθώς μπήκαν σε λειτουργία 73 GW, έναντι 56 GW, τον ίδιο ακριβώς μήνα πέρυσι.
Σε πάρα πολλές χώρες, οι ΑΠΕ πέρυσι έσπασαν κάθε ιστορικό ρεκόρ. Στην Πορτογαλία έφτασαν να καλύψουν το 61% των αναγκών, στην Ελλάδα το 57%, στη Γερμανία το 52 % και στο Βέλγιο πάνω από το 30%.
Βοήθεια είχαν οι ευρωπαΪκές χώρες και από την πυρηνική ενέργεια, με αύξηση της παραγωγής από τη Γαλλία, είσοδο σε λειτουργία νέων σταθμών, όπως του Olikluoto-3 στη Φινλανδία και του Mochovce-3 στην Σλοβακία και με συνολικά πολύ λιγότερες προγραμματισμένες διακοπές.
energypress.gr
