Ένας στους πέντε ασθενείς με καρκίνο κινδυνεύει από θρόμβωση
Νέα διεθνή δεδομένα αναδεικνύουν έναν σημαντικό αλλά μέχρι σήμερα λιγότερο αναγνωρισμένο κίνδυνο για τους ασθενείς με καρκίνο: την αρτηριακή θρόμβωση. Σύμφωνα με τα ευρήματα διεθνούς ερευνητικής μελέτης, περίπου 8% των ασθενών κινδυνεύουν να εμφανίσουν οξύ στεφανιαίο επεισόδιο, ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο ή θρόμβωση στις περιφερικές αρτηρίες. Εάν συνυπολογιστεί και το περίπου 10% που εμφανίζει φλεβική θρόμβωση, το συνολικό ποσοστό προσεγγίζει το 20%, δηλαδή περίπου ένας στους πέντε ασθενείς με καρκίνο.
Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν στο πρόσφατο Πανευρωπαϊκό Καρδιολογικό Συνέδριο στο Μόναχο και προέρχονται από το διεθνές ερευνητικό πρόγραμμα Arterial Cancer Associated Thrombosis, το οποίο εξετάζει τη σχέση του καρκίνου με την αρτηριακή θρόμβωση και ειδικότερα με το οξύ στεφανιαίο σύνδρομο.
Το πρόγραμμα συντονίζει ο καθηγητής Αιματολογίας της Σορβόννης και διευθυντής του Κέντρου Καρκίνου και Θρόμβωσης (INSERM – Sorbonne University), Γρηγόρης Γεροτζιάφας, ο οποίος μίλησε στο Πρακτορείο FM και στην εκπομπή της Τάνιας Μαντουβάλου «104,9 Μυστικά Υγείας».
Στην έρευνα συμμετείχαν 1.064 ασθενείς με καρκίνο, με διάμεση ηλικία τα 65 έτη. Το 60% ήταν άνδρες, ενώ το 72% είχε προχωρημένη ή μεταστατική νόσο. Συνολικά, 85 ασθενείς, ποσοστό 7,98%, εμφάνισαν τουλάχιστον ένα αρτηριακό θρομβωτικό επεισόδιο.
Από την Ελλάδα συμμετείχε η Α΄ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική του ΕΚΠΑ στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο Αθηνών, με τον καθηγητή Κωνσταντίνο Τούτουζα και την ερευνητική του ομάδα. Principal investigator της ελληνικής συμμετοχής ήταν η Μαρία Δρακοπούλου, η οποία παρουσίασε τα αποτελέσματα στο καρδιολογικό συνέδριο. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν επίσης ερευνητές από πανεπιστημιακά κέντρα της Μόσχας και του Σικάγο.
Η ηλικία, το κάπνισμα και ο καρκίνος του πνεύμονα αυξάνουν τον κίνδυνο
Σύμφωνα με τον καθηγητή Γεροτζιάφα, η έρευνα μέχρι σήμερα είχε επικεντρωθεί κυρίως στη φλεβική θρόμβωση στους ασθενείς με καρκίνο. Η νέα μελέτη αναδεικνύει την αρτηριακή θρόμβωση ως έναν εξίσου σημαντικό κίνδυνο, καθώς τόσο η αρτηριακή όσο και η φλεβική θρόμβωση μπορεί να αποβούν θανατηφόρες.
Η προοπτική μελέτη COMPASS-Cancer Associated Arterial Thrombosis παρακολουθεί τους ασθενείς από την ένταξή τους και για έναν χρόνο, με στόχο να καταγραφούν οι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο.
Παράλληλα, η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει να αξιοποιήσει προηγμένες τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, προκειμένου να δημιουργηθούν μοντέλα που θα μπορούν να εκτιμούν με μεγαλύτερη ακρίβεια ποιοι ασθενείς διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο και ποια θεραπευτική στρατηγική μπορεί να είναι καταλληλότερη.
Η πρόοδος στις αντικαρκινικές θεραπείες έχει αλλάξει σημαντικά την πορεία πολλών μορφών καρκίνου, επιτρέποντας σε αρκετούς ασθενείς να ζουν για πολλά χρόνια με τη νόσο. Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο καθηγητής, η μεγαλύτερη επιβίωση δημιουργεί την ανάγκη να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή και σε άλλες απειλές για την υγεία, μεταξύ των οποίων τα σοβαρά θρομβωτικά επεισόδια.
Η μελέτη αρχίζει, επίσης, να διαμορφώνει το προφίλ των ασθενών υψηλού κινδύνου. Η μεγαλύτερη ηλικία συνδέεται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο, ο οποίος μπορεί να είναι έως και διπλάσιος. Το κάπνισμα αποτελεί επίσης σημαντικό επιβαρυντικό παράγοντα, ενώ ιδιαίτερα αυξημένος εμφανίζεται ο κίνδυνος στους ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα. Σημαντικό ρόλο έχει και το στάδιο της νόσου, καθώς όσο πιο προχωρημένος είναι ο καρκίνος τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος αρτηριακής θρόμβωσης.
Στο ερώτημα αν ο αυξημένος κίνδυνος οφείλεται στον ίδιο τον καρκίνο ή στις αντικαρκινικές θεραπείες, ο κ. Γεροτζιάφας εξηγεί ότι η απάντηση είναι σύνθετη. Ορισμένες σύγχρονες θεραπείες, όπως οι στοχευμένες και οι ανοσοτροποποιητικές, μπορούν να επηρεάσουν τον αγγειακό κίνδυνο, ενώ σημαντικό ρόλο έχουν και τα χαρακτηριστικά και οι παράγοντες κινδύνου κάθε ασθενούς.
Στόχος της ερευνητικής προσπάθειας είναι να προσδιοριστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια οι ασθενείς που χρειάζονται ιδιαίτερη προστασία και στη συνέχεια να μελετηθεί ποια φαρμακευτική παρέμβαση είναι F της χοληστερίνης, της αρτηριακής πίεσης και του σακχάρου, καθώς και η διακοπή του καπνίσματος, αποτελούν σημαντικές παρεμβάσεις.
Το βασικό μήνυμα των νέων ευρημάτων είναι ότι ο αγγειακός κίνδυνος δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον ζήτημα στους ασθενείς με καρκίνο. Η εκτίμηση του κινδύνου θρόμβωσης, τόσο αρτηριακής όσο και φλεβικής, θα πρέπει να αποτελεί μέρος της συνολικής αντιμετώπισης του ασθενούς από την πρώτη ημέρα της διάγνωσης και σε όλη την πορεία της νόσου.
Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Γεροτζιάφας, η σύγχρονη ιατρική διαθέτει πλέον γνώσεις και κατευθυντήριες οδηγίες που μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψη των θρομβωτικών επεισοδίων και στη διάσωση ζωών.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ ΑΕ
