«Η γενική κατάσταση της Εξέχουσας Οικουμενικής Αξίας του ενταγμένου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς Μνημείου με την ονομασία “Ακρόπολη, Αθήνα” είναι εξαιρετική και προστατεύεται επαρκώς. Νόμοι και κανονισμοί διασφαλίζουν την προστασία του μνημείου και της ζώνης προστασίας του (buffer zone)», αναφέρει, μεταξύ άλλων, η αναλυτική Έκθεση για την Ακρόπολη των Αθηνών, μνημείο ενταγμένο στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς από το 1987, που αναρτήθηκε στην επίσημη ιστοσελίδα του Κέντρου Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO (https://whc.unesco.org/en/list/404/documents/).
Η Έκθεση, για την οποία ενημερώνει σημερινή ανακοίνωση του ΥΠΠΟΑ, βασίστηκε στα πορίσματα Μικτής Συμβουλευτικής Αποστολής (Joint Advisory Mission) αποτελούμενης από δύο εκπροσώπους του διεθνούς ICOMOS και ενός του Κέντρου Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, οι οποίοι πραγματοποίησαν το διάστημα 27-29 Απριλίου 2022 τριήμερη επίσκεψη στον αρχαιολογικό χώρο της Ακρόπολης.
Η αποστολή οργανώθηκε μετά από πρόσκληση του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, βάσει των προβλεπόμενων στις παραγράφους 28 και 31.d των Επιχειρησιακών Οδηγιών της Σύμβασης της UNESCO για την Προστασία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς.
Ποιοι επισκέφτηκαν το χώρο
Όπως σημειώνει το ΥΠΠΟΑ, «οι εν λόγω εμπειρογνώμονες επισκέφτηκαν τον χώρο και ανέπτυξαν σειρά συζητήσεων με τις αρμόδιες για την προστασία και διαχείρισή του Υπηρεσίες και το επιστημονικό προσωπικό, ενώ ενημερώθηκαν μέσω της εκτενούς βιβλιογραφίας και αρθρογραφίας, η οποία ετέθη υπόψη τους, για την ιστορία των αναστηλώσεων και τις διαδικασίες για την προστασία και διαχείριση του αρχαιολογικού χώρου, καθώς και για τις μελέτες που υλοποιήθηκαν ή είναι σε εξέλιξη επί των μνημείων της Ακρόπολης. Στο πλαίσιο της επίσκεψής τους οργανώθηκε, επίσης, συνάντηση με εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών (όπως η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία Ελλάδος, ο Σύλλογος Ελλήνων Παραολυμπιονικών, το Ελληνικό Τμήμα του ICOMOS κ.ά.), καθώς και επαγγελματιών του τουρισμού, με τους οποίους αναπτύχθηκε συζήτηση κυρίως για τα θέματα πρόσβασης και λειτουργίας του αρχαιολογικού χώρου».
Τι περιλαμβάνεται στην Έκθεση
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου, η αποστολή κατέληξε σε μια Έκθεση 70 σελίδων, η οποία περιληπτικά και ενδεικτικά συνοψίζεται στα εξής:
- Η γενική κατάσταση της Εξέχουσας Οικουμενικής Αξίας του ενταγμένου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς Μνημείου με την ονομασία «Ακρόπολη, Αθήνα» είναι εξαιρετική και προστατεύεται επαρκώς. Νόμοι και κανονισμοί διασφαλίζουν την προστασία του μνημείου και της ζώνης προστασίας του (buffer zone).
- Το σύστημα λήψης αποφάσεων εξασφαλίζει ότι διεξοδικές και λεπτομερείς μελέτες εκπονούνται πριν από την έγκριση νέων επεμβάσεων.
- Η διαχείριση του μνημείου και οι κύριες υπηρεσίες αποκατάστασης, συμπεριλαμβανομένων και των αναστηλωτικών έργων, εκτελούνται από το Κράτος-Μέλος. Ως εκ τούτου, υπάρχει στενή επίβλεψη, που εξασφαλίζει ότι κάθε βήμα των προσπαθειών αποκατάστασης και συντήρησης γίνεται κατά τρόπο συστηματικό.
- Η διαδικασία λήψης αποφάσεων για όλα τα μεγάλα έργα αποκατάστασης και συντήρησης περιλαμβάνει εξειδικευμένους επιστήμονες και ακαδημαϊκούς, ενώ έχει ενσωματώσει διαδικασίες τεκμηρίωσης, διαβούλευσης και διαλόγου με ειδικούς, σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.
- Η ανανέωση και διεύρυνση των διαδρομών επίσκεψης, ο ανελκυστήρας και το έργο φωτισμού υλοποιήθηκαν όλα κατόπιν μελετών, εξέτασης και τεκμηρίωσής τους από την ΕΣΜΑ. Εν συνεχεία, οι προτάσεις εξειδικεύτηκαν από την ΥΣΜΑ και οι μελέτες εγκρίθηκαν από την ΕΣΜΑ και υποβλήθηκαν για την κατά νόμον γνωμοδότηση στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο. Η αρμόδια ΕΦΑ Πόλης Αθηνών διατύπωσε επίσης σχόλια και προτάσεις επί των μελετών. Οι μελέτες αποκατάστασης επιπλέον παρουσιάστηκαν και συζητήθηκαν στις Διεθνείς Συναντήσεις της Ακρόπολης. Συνεπώς όλες οι μελέτες υλοποιήθηκαν κατόπιν ενδελεχούς έρευνας.
Τα αποτελέσματα της έρευνας
Α) Η ανανέωση και διεύρυνση των υφισταμένων διαδρομών δεν έχουν αρνητική επίπτωση στην Εξέχουσα Οικουμενική Αξία (Outstanding Universal Value-OUV) της Ακρόπολης. Ο αρχαίος βράχος, επί του οποίου εδράζονται τα μνημεία της Ακρόπολης, προστατεύεται επαρκώς, καθώς η επίστρωση φέρει προστασία και δεν έρχεται σε απευθείας επαφή με την επιφάνεια του βράχου. Επιπλέον, η επέμβαση φαίνεται να είναι πλήρως αναστρέψιμη. Το πλάτος των διαδρομών έχει διευρυνθεί κατά την ανανέωσή τους. Αυτό είναι χρήσιμο από λειτουργικής άποψης για τον όγκο των επισκεπτών, για την κίνηση των αμαξιδίων και την μεταφορά υλικών δομής και οχημάτων (για τη μεταφορά βαρέων μαρμάρινων όγκων).
Β) Ο νέος ανελκυστήρας, που αντικατέστησε τον ανελκυστήρα του 2004, δεν έχει αρνητική επίπτωση στην Εξέχουσα Οικουμενική Αξία (OUV) της Ακρόπολης. Η επέμβαση φαίνεται να είναι πλήρως αναστρέψιμη και η θέση του τεκμηριώνεται επαρκώς. Η αναγκαιότητα για άνετη προσβασιμότητα για όλους είναι αναντίρρητη για ένα Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς σήμερα. Ο νέος ανελκυστήρας διευκολύνει εξαιρετικά άτομα με αμαξίδια, αλλά και ηλικιωμένους, εγκύους και μικρά παιδιά σε καροτσάκια.
Γ) Το νέο έργο φωτισμού δεν έχει αρνητική επίπτωση στην Εξέχουσα Οικουμενική Αξία (OUV) της Ακρόπολης και συμβάλλει στην άρθρωση και βελτίωση της αναγνωσιμότητας της μορφής της και τη νύχτα. Ο εξοπλισμός έχει τοποθετηθεί προσεκτικά για την προστασία των μνημείων και του μαρμάρου από κάθε ζημιά.
Δ) Οι προσπάθειες που έχει καταβάλει το Κράτος-Μέλος ως προς την προσβασιμότητα ανταποκρίνονται στους κύριους στόχους του Άρθρου 9 της Σύμβασης του ΟΗΕ σχετικά με τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες (ΑμεΑ). Η φυσική προσβασιμότητα του χώρου επιτυγχάνεται για διάφορες κατηγορίες επισκεπτών, συμπεριλαμβανομένων και ΑμεΑ.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
