Στον έγκαιρο εντοπισμό των προβλημάτων όρασης από νηπιακή ηλικία με τη χρήση ψηφιακού εργαλείου μέτρησης της οπτικής οξύτητας και της ικανότητας ανάγνωσης DDART – που αναπτύχθηκε από την Οφθαλμολογική Κλινική του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης (ΔΠΘ), στοχεύει το “Πρόγραμμα ελέγχου της οπτικής οξύτητας στην προσχολική ηλικία”, του ΔΠΘ.
Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που έχει εγκριθεί από την Επιτροπή Ηθικής & Δεοντολογίας του ΔΠΘ και τη Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Έβρου, ενώ στηρίχθηκε οικονομικά από το δήμο Αλεξανδρούπολης.
Το εργαλείο (ψηφιακό οπτότυπο) DDART, έχει εγκριθεί ως ιατροτεχνολογικό προϊόν από τον ΕΟΦ και παρέχει τη δυνατότητα λήψης αξιόπιστων μετρήσεων οπτικής οξύτητας, στο χώρο κάθε απομακρυσμένης δομής που διαθέτει πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Ήδη έχει χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο της πιλοτικής εφαρμογής του Προγράμματος, κατά το σχολικό έτος 2022-2023 για τον προσυμπτωματικό έλεγχο οπτικής οξύτητας περίπου 900 μαθητών νηπιαγωγείου των δήμων Αλεξανδρούπολης και Σαμοθράκης, εκ των οποίων παραπέμφθηκαν για περαιτέρω έλεγχο 68, ενώ εντοπίστηκαν 7 που αδυνατούσαν να ανταποκριθούν στην εξέταση.
Τα αποτελέσματα της Πιλοτικής εφαρμογής του Προγράμματος θα παρουσιαστούν στην “Ημέρα Ενημέρωσης του Κοινού”, που διοργανώνει στις 19 Ιουλίου 2023, (ώρα 18:30), η Οφθαλμολογική Κλινική του ΔΠΘ, στο κεντρικό αμφιθέατρο του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης.
Ταυτόχρονα θα παρουσιαστεί η μετεξέλιξη του DDART, σε εργαλείο ολιστικής προσυμπτωματικής κάλυψης του πληθυσμού με την άμεση συμμετοχή της τοπικής κοινότητας, που θα επιτευχθεί με την πιστοποίηση τοπικών δημόσιων λειτουργών (ιατρών Κέντρων Υγείας, δασκάλων, καθηγητών), στη λήψη δεδομένων οπτικής οξύτητας, μέσω προγράμματος ΚΕΔΙΒΙΜ ( Κέντρου Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης).
Η σημασία του προσυμπτωματικού ελέγχου στα νήπια
“Ο προσυμπτωματικός έλεγχος της οπτικής οξύτητας στην προσχολική ηλικία, συμβάλλει στον έγκαιρο εντοπισμό διαθλαστικών σφαλμάτων (όπως είναι η μυωπία, η υπερμετρωπία και ο αστιγματισμός) και οπτικών παθολογιών, που μπορούν να οδηγήσουν σε μη αναστρέψιμη (μόνιμη) έκπτωση στην οπτική ικανότητα του ατόμου (αμβλυωπία – τεμπέλικο μάτι).
Δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία για την Ελλάδα, όμως η βιβλιογραφία συνιστά ότι το ποσοστό της αμβλυωπίας κυμαίνεται μέχρι και 6% σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες. Αν τα διαθλαστικά σφάλματα εντοπιστούν έγκαιρα, με τη βοήθεια της κατάλληλης θεραπείας, το παιδί θα έχει μία φυσιολογική ανάπτυξη της όρασής του.
Ο έλεγχος της ικανότητας ανάγνωσης μαθητών τη προσχολικής ηλικίας, μπορεί να αναδείξει σειρά παθολογικών καταστάσεων που δυνητικά επηρεάζουν τη φυσιολογική ανάπτυξη του ατόμου και να εξηγήσει μαθησιακές δυσκολίες ή και ανεξήγητες συμπεριφορές.
Η διεθνής δημοσιευμένη εμπειρία συνιστά τον ενδελεχή έλεγχο της οπτικής ικανότητας και της ικανότητας ανάγνωσης, ως προαπαιτούμενο για τη διερεύνηση οποιασδήποτε μαθησιακής δυσκολίας”, επισημαίνει ο επιστημονικός υπεύθυνος του Προγράμματος, αναπληρωτής καθηγητής του ΔΠΘ, Γεώργιος Λαμπίρης.
Παράλληλα σημειώνει ότι η ηλικία των μαθητών του νηπιαγωγείου είναι εξαιρετικά σημαντική, καθώς αδιάγνωστες περιπτώσεις, μπορούν να επιφέρουν μη αναστρέψιμες επιπτώσεις στη μαθησιακή εξέλιξη αλλά και στη συνολική οπτική ικανότητα των μαθητών αυτών.
“Η διαφορά από άλλες αντίστοιχες δράσεις συνοψίζεται στην ολιστική προσέγγιση του προσυμπτωματικού ελέγχου, που επιτρέπει για πρώτη φορά την ψηφιακή καταγραφή των αποτελεσμάτων και τη δημιουργία πληθυσμιακής βάσης δεδομένων οπτικής οξύτητας.
Συγκεκριμένα μέσω της ψηφιακής χρήσης του ψηφιακού υπτότυπου DDART, δίνεται η δυνατότητα λήψης αξιόπιστων μετρήσεων οπτικής οξύτητας στο χώρο κάθε απομακρυσμένης δομής, που διαθέτει πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Το αποτέλεσμα της εξέτασης τροφοδοτεί αυτόματα την πληθυσμιακή βάση δεδομένων οπτικής οξύτητας και κάθε “ύποπτη περίπτωση”, ενεργοποιεί τη διαδικασία πλήρους οφθαλμολογικού ελέγχου ώστε να οδηγήσει στην πρώϊμη διάγνωση κάποιου ενδεχόμενου προβλήματος.
Ταυτόχρονα, επιτρέπει την στατιστική ανάλυση των δεδομένων οπτικής οξύτητας του πληθυσμού, ώστε να αναπτυχθούν στρατηγικές πρωτοβάθμιας διαχείρισης”, εξηγεί ο κ. Λαμπίρης.
Πως γίνεται ο έλεγχος
Η εξέταση διενεργείται στον χώρο του νηπιαγωγείου από έμπειρους συνεργάτες της Πανεπιστημιακής Οφθαλμολογικής Κλινικής, παρουσία των δασκάλων/ του δασκάλου κάθε τάξης, με τη χρήση του εργαλείου μέτρησης της οπτικής οξύτητας και αναγνωστικής ικανότητας DDART.
Δεν υπάρχει οποιαδήποτε σωματική επαφή με τους μαθητές ούτε χορηγείται οποιαδήποτε φαρμακευτική ή άλλη ουσία.
Κάθε μαθητής εξετάζεται με την παρούσα διόρθωση που ενδεχομένως φοράει (πχ. γυαλιά). Το κάθε μάτι εξετάζεται ξεχωριστά αλλά και διόφθαλμα.
Η συμμετοχή του κάθε μαθητή στο Πρόγραμμα είναι εθελοντική και χρειάζεται την έγγραφη συγκατάθεση του κηδεμόνα. Δεν υπάρχει καμία οικονομική επιβάρυνση και κανένα οικονομικό στοιχείο δεν θα χρησιμοποιηθεί για οποιονδήποτε άλλο λόγο, εκτός από τους εγκεκριμένους σκοπούς του Προγράμματος.
