Ο νέος εργασιακός νόμος 5053/2023 που δημοσιεύτηκε με το υπ΄ αρ. ΦΕΚ Α’ 158/26-9-2023, εισάγει νέες ρυθμίσεις σε καίριους τομείς του εργατικού δικαίου.
Δείτε τις σημαντικότερες διατάξεις του νέου νόμου:
- Ανάρτηση βασικών όρων εργασίας και ατομικής σύμβασης εργασίας στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ»,
- Καταχώριση αλλαγής ωραρίου και υπερωριών στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ»,
- Διαδικασία υποβολής στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ» των περιπτώσεων λύσης της σύμβασης εργασίας,
- Ρυθμίσεις για την απασχόληση την έκτη ημέρα σε επιχειρήσεις ή εκμεταλλεύσεις συνεχούς λειτουργίας που εφαρμόζουν σύστημα πενθήμερης εβδομαδιαίας εργασίας,
- Δυνατότητες απασχόλησης εργαζομένων κατά την ημέρα Κυριακή και κατά τις ημέρες αργίας,
- Τριετίες.
1. Δοκιμαστική Περίοδος – Δόκιμος Εργαζόμενος
Ανώτατο χρονικό διάστημα της δοκιμαστικής περιόδου κατά τη σύναψη συμβάσεων αορίστου ή ορισμένου χρόνου.
Προϋποθέσεις όπου η εργασιακή σύμβαση τελεί υπό δοκιμή:
- Απαιτείται σχετική συμφωνία μεταξύ εργοδότη και εργαζόμενου κατά τη σύναψη της σύμβασης εργασίας,
- Για τις συμβάσεις αορίστου χρόνου το ανώτατο χρονικό διάστημα της δοκιμαστικής περιόδου είναι έως έξι (6) μήνες,
- Για τις συμβάσεις ορισμένου χρόνου δεν μπορεί να υπερβαίνει το 1/4 της συνολικής διάρκειας απασχόλησης με ανώτατο όριο τους 6 μήνες,
- Αν, κατά τη διάρκεια ή με το πέρας του χρονικού διαστήματος της ο εργοδότης κρίνει ότι η δοκιμαστική υπηρεσία του εργαζομένου δεν είναι επιτυχής, η σύμβαση υπό δοκιμή λύεται αυτοδικαίως, οπότε και δεν ισχύουν οι υποχρεώσεις και οι διατυπώσεις περί καταγγελίας των συμβάσεων,
- Ο εργοδότης αναγγέλλει την αυτοδίκαιη λύση στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ (απαιτείται προσαρμογή του συστήματος),
- Αν ο εργαζόμενος παραμείνει στην επιχείρηση, ως χρόνος έναρξης της σύμβασης θεωρείται η αρχική ημερομηνία πρόσληψης.
Επισήμανση: Αν κριθεί επιτυχής η δοκιμαστική περίοδος, ο εργοδότης, εξακολουθεί να μην έχει την υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης στον εργαζόμενο για διάστημα 12 μηνών από την ημερομηνία πρόσληψης.
2. Παράλληλη Απασχόληση
- Δεν επιτρέπεται να συνάπτονται συμφωνίες ή ρήτρες, μεταξύ εργαζομένου- εργοδότη, με τις οποίες ο εργαζόμενος απαγορεύεται να παρέχει εργασία σε άλλους εργοδότες εκτός του συμφωνημένου ωραρίου,
- Κατ’ εξαίρεση, επιτρέπονται τέτοιου είδους συμφωνίες, μόνο αν δικαιολογούνται από αντικειμενικούς λόγους, όπως η υγεία και η ασφάλεια, η προστασία του επιχειρηματικού απορρήτου, η εργασία σε ανταγωνιστικές επιχειρήσεις ή η αποφυγή της σύγκρουσης συμφερόντων,
- Απαγορεύεται κάθε δυσμενής μεταχείριση του εργαζόμενου από τον εργοδότη λόγω παροχής εργασίας σε άλλους εργοδότες,
- Η παράλληλη απασχόληση επιτρέπεται με την επιφύλαξη των ισχυουσών διατάξεων περί του χρόνου εργασίας και ανάπαυσης (ιδίως τη τήρηση της 11ωρης συνεχόμενης ανάπαυσης ανά εικοσιτετράωρο). Μπορεί δηλαδή ο εργαζόμενος να απασχολείται σε δύο εργοδότες την ίδια ημέρα και έως 13 ώρες ημερησίως ώστε να αξασφαλίζεται η 11ωρη ανάπαυση, σε καμία περίπτωση όμως δεν θίγεται το ανώτατο όριο εργασίας των 48 ωρών εβδομαδιαίως (45 ώρες νόμιμο +3 υπερωρία) ως μέσος όρος στους 4 μήνες περιόδου αναφοράς, όπως ορίζεται στο ΠΔ 88/1999.
- Σε περίπτωση πολλαπλής ασφάλισης ή πολλαπλής καταβολής εισφορών προσαυξάνονται οι μηνιαίες συντάξιμες αποδοχές του εργαζομένου.
3. Σύναψη Συμβάσεων Εργασίας Μη Προβλέψιμου/Προκαθορισμένου Προγράμματος Οργάνωσης του Χρόνου Εργασίας
Θεσπίζεται, για πρώτη φορά ρητά, η δυνατότητα σύναψης συμβάσεων εργασίας όπου το πρόγραμμα οργάνωσης του χρόνου εργασίας είναι εξ ολοκλήρου ή ως επί το πλείστον μη προβλέψιμο.
Προϋποθέσεις σύναψης τέτοιων συμβάσεων:
- Καταβολή ενός ελαχίστου αριθμού αμειβομένων ωρών εργασίας, κατόπιν συμφωνίας, που δεν μπορεί όμως να υπολείπεται του ενός τετάρτου (1/4) του συμφωνημένου συνολικού αριθμού ωρών,
- Προκαθορισμός συγκεκριμένων ωρών και ημερών αναφοράς, εντός των οποίων θα παρέχεται η εργασία,
- Ο εργοδότης να ειδοποιεί τον εργαζόμενο, εγγράφως ή με γραπτό μήνυμα (sms) ή με ηλεκτρονικό μήνυμα, ή με οποιοδήποτε πρόσφορο τρόπο, για την ανάθεση της εργασίας σε χρονικό διάστημα όχι μικρότερο των είκοσι τεσσάρων ωρών (24),
- Αν ο εργοδότης, οποιαδήποτε χρονική στιγμή, ακυρώσει την ανάθεση εργασίας, πριν αναλάβει ο εργαζόμενος, ο τελευταίος δικαιούται αποζημίωσης ίσης με τα ωρομίσθια των ωρών εργασίας που δεν του ανατέθηκαν.
4. Υποχρέωση Ενημέρωσης Εργαζομένων
Τροποποίηση προθεσμιών και τρόπου ενημέρωσης των εργαζομένων κατά τη σύναψη ή τη μεταβολή των συμβάσεων εργασίας.
Τρόπος Ενημέρωσης
- Είτε με έντυπο έγγραφο ή με ηλεκτρονικό τρόπο υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει δυνατότητα πρόσβασης από τον εργαζόμενο στις σχετικές πληροφορίες, αποθήκευσης και εκτύπωσης των πληροφοριών αυτών και ο εργοδότης διατηρεί απόδειξη αποστολής ή παραλαβής.
Προθεσμίες Ενημέρωσης Εργαζομένου κατά τη Σύναψη Σύμβασης
- Μία (1) εβδομάδα το αργότερο από την έναρξη της εργασίας για τους όρους που αφορούν: την ταυτότητα των μερών, τον τόπο εργασίας, την ειδικότητα/αντικείμενο της εργασίας, την ημερομηνία έναρξης ή/και τη διάρκεια της σύμβασης, τη διάρκεια τυχόν δοκιμαστικής περιόδου, τις αποδοχές/τρόπο καταβολής, το πρόγραμμα οργάνωσης του χρόνου εργασίας,
- Έναν (1) μήνα το αργότερο από την έναρξη της εργασίας για τους όρους που αφορούν: την άδεια με αποδοχές, τις διαδικασίες λύσης της σύμβασης, τη Συλλογική Σύμβαση, τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης.
Προθεσμίες Ενημέρωσης Εργαζομένου κατά της Τροποποίησης Σύμβασης
Σε περίπτωση μεταβολής των στοιχείων της σχέσης εργασίας, όπως αυτά περιγράφονται ανωτέρω, ο εργοδότης προβαίνει σε σύνταξη σχετικού εγγράφου, το οποίο παραδίδει στον εργαζόμενο το αργότερο μέχρι την πραγματοποίηση της μεταβολής.
Προθεσμίες Υποβολής Βασικών Όρων στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ
- Ο εργοδότης υποχρεούται να προβεί στην ηλεκτρονική ανάρτηση στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΕΡΓΑΝΗ II» (Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ II) του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης των βασικών όρων εργασίας των εργαζομένων, πριν από την έναρξη της εργασίας.
- Ανάρτηση της έγγραφης ατομικής συμφωνίας (εφόσον υφίσταται), εντός μίας εβδομάδας ή εντός μηνός, ανάλογα με τους όρους που περιέχει.
- Προβλέπεται για πρώτη φορά ότι για την ισχύ των βασικών όρων εργασίας και για την ανάρτηση της ατομικής σύμβασης εργασίας απαιτείται η συνυπογραφή αυτών από τον εργαζόμενο ιδιοχείρως ή με εγκεκριμένη ηλεκτρονική υπογραφή ή με ψηφιακή βεβαίωση μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης (gov.gr – ΕΨΠ) ή με αποδοχή αυτών από τον εργαζόμενο μέσω του πληροφοριακού συστήματος «MyErgani» που λειτουργεί στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ II,
- Οι ίδειες προθεσμίες που ισχύουν στην ανάρτηση, εφαρμόζονται και για οποιαδήποτε μελλοντική μεταβολή των βασικών όρων εργασίας,
- Η εφαρμογή των ανωτέρω απαιτεί τη προσαρμογή του συστήματος Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ II.
5. Προ-δήλωση Ωραρίου στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ II και Κάρτα Εργασίας
- Οι επιχειρήσεις-εργοδότες που χρησιμοποιούν ηλεκτρονικό σύστημα μέτρησης του χρόνου εργασίας με τη χρήση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, έχουν τη δυνατότητα να μην καταχωρίζουν τις αλλαγές του ωραρίου εργασίας και την υπερωριακή απασχόλησης πριν από την έναρξη πραγματοποίησής τους,
- Σε περίπτωση αλλαγής του ωραρίου ή της υπερωριακής απασχόλησης που δεν αποτυπώνεται από τη σήμανση της ψηφιακής κάρτας εργασίας, επιβάλλεται στον εργοδότη από τα αρμόδια ελεγκτικά όργανα πρόστιμο δέκα χιλιάδων πεντακοσίων (10.500) ευρώ ανά εργαζόμενο,
- Για την εφαρμογή των ανωτέρω απαιτείται έκδοση Υπουργικής Απόφασης
6. Απασχόληση την Έκτη Ημέρα της Εβδομάδας σε Πενθήμερη Εργασία
Προβλέπονται δύο περιπτώσεις εξαιρέσεων ως προς την απασχόληση την έκτη ημέρα της εβδομάδας σε επιχειρήσεις που εφαρμόζουν σύστημα πενθήμερης Εβδομαδιαίας εργασίας:
- Η πρώτη, αφορά τις επιχειρήσεις εκ φύσεως συνεχούς λειτουργίας (24/7) με σύστημα εναλλασσόμενων βαρδιών,
- Η δεύτερη, αφορά επιχειρήσεις που δεν είναι από τη φύση τους συνεχούς λειτουργίας, αλλά είναι δυνατόν να λειτουργούν κατά τις ημέρες Δευτέρα έως και Σάββατο, επί είκοσι τέσσερις (24) ώρες, όταν αντιμετωπίζουν εξαιρετική και απρόβλεπτη αύξηση του φόρτου εργασίας.
Και στις δύο περιπτώσεις:
1) η απασχόληση κατά την έκτη ημέρα δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τις οκτώ ώρες,
2) αμείβεται με το ημερομίσθιο της έκτης ημέρας προσαυξημένο κατά 40% και 3)θα πρέπει να καταχωρείται στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ πριν την ανάληψη της εργασίας.
Τα ανωτέρω δεν αφορούν τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις και τις επιχειρήσεις επισιτισμού.
7. Επανεκκίνηση Συμπλήρωσης Προϋπηρεσίας και Συναφών Επιδομάτων (τριετίες κλπ.)
- Η προϋπηρεσία κάθε εργαζομένου, που είχε προσληφθεί πριν από τη 14.02.2012, όπως η προϋπηρεσία αυτή είχε διαμορφωθεί τη 14.02.2012 οπότε και ανεστάλη η συμπλήρωσή της, συνεχίζει να συμπληρώνεται μετά από την 01.01.2024,
- Η προϋπηρεσία κάθε εργαζομένου, που προσλήφθηκε μετά από τις 14.02.2012, ξεκινά να συμπληρώνεται μετά από την 01.01.2024,
- Η διάταξη δεν έχει αναδρομική ισχύ: Αυτό σημανει ότι προϋπηρεσία που έχει διανυθεί από τη 14.02.2012 έως και τη 31.12.2023 δεν προσμετράται για την αύξηση μισθών ή ημερομισθίων,
- Αν οι καταβαλλόμενες τακτικές αποδοχές υπερτερούν των ελάχιστων νόμιμων, οι αυξήσεις, οι προσαυξήσεις και τα ποσά εν γένει που προκύπτουν από την επανεκκίνηση της προϋπηρεσίας, συμψηφίζονται με τη διαφορά που προκύπτει μεταξύ καταβαλλόμενων και νόμιμων αποδοχών.
8. Αντιμετώπιση Ζητημάτων Οικειοθελούς Αποχώρησης Εργαζομένων
Σε περίπτωση αδικαιολόγητης (αυθαίρετης) αποχής του εργαζομένου από την εργασία, για διάστημα μεγαλύτερο των πέντε (5) συναπτών εργάσιμων ημερών, αυτό μπορεί να θεωρηθεί ως καταγγελία της σύμβασης εργασίας εκ μέρους του, εφόσον ο εργοδότης υποχρεωτικά και σωρρευτικά προβεί στις ακόλουθες ενέργειες:
- ενημερώσει (οχλήσει) τον εργαζόμενο με κάθε πρόσφορο και αποδείξιμο γραπτό τρόπο και αναρτήσει το σχετικό έγγραφο στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ,
- Παρέλθει επιπλέον χρονικό διάστημα πέντε (5) συναπτών εργασίμων ημερών από την ημέρα της αποδεδειγμένης ενημέρωσης/όχλησης,
- Αναγγείλει στο Π.Σ. ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ την οικειοθελή αποχώρηση, την επόμενη εργάσιμη ημέρα της λήξης του ανωτέρω διαστήματος
