Παγκόσμια Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού: Τα οφέλη για μητέρα και βρέφος – Γιατί η Ελλάδα εξακολουθεί να υστερεί
Με αφορμή την Παγκόσμια Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού (1-7 Αυγούστου), οι ειδικοί υπενθυμίζουν τη σημασία του μητρικού γάλακτος ως μίας από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις δημόσιας υγείας. Ο μητρικός θηλασμός δεν αποτελεί μόνο την ιδανική διατροφή για το βρέφος, αλλά έναν φυσικό μηχανισμό προστασίας, ανάπτυξης και μακροχρόνιας επένδυσης στην υγεία τόσο του παιδιού όσο και της μητέρας.
Παρά τα επιστημονικά τεκμηριωμένα οφέλη, η Ελλάδα εξακολουθεί να παρουσιάζει χαμηλά ποσοστά αποκλειστικού θηλασμού, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για περισσότερη ενημέρωση, υποστήριξη των μητέρων και ενίσχυση των δομών υγείας που προωθούν τον θηλασμό.
Ο μητρικός θηλασμός ως επένδυση ζωής για το παιδί και τη μητέρα
Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τη UNICEF, περίπου το 47% των βρεφών παγκοσμίως θηλάζουν αποκλειστικά μέχρι την ηλικία των έξι μηνών, ενώ ο διεθνής στόχος είναι το ποσοστό αυτό να ξεπεράσει το 60% έως το 2030.
Η ευρύτερη εφαρμογή των συστάσεων για τον μητρικό θηλασμό θα μπορούσε να αποτρέψει περισσότερους από 400.000 θανάτους παιδιών κάτω των πέντε ετών κάθε χρόνο, καθιστώντας τον μία από τις πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις πρόληψης στη δημόσια υγεία.
Η εικόνα στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, η πλειονότητα των νεογνών ξεκινά να θηλάζει αμέσως μετά τη γέννηση. Ωστόσο, η συνέχιση του αποκλειστικού θηλασμού μέχρι τον έκτο μήνα παραμένει σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου Υγείας του Παιδιού, περίπου το 94% των μητέρων ξεκινούν τον θηλασμό, όμως τα ποσοστά αποκλειστικού θηλασμού μειώνονται σημαντικά ήδη από τους πρώτους μήνες ζωής. Στο τέλος του έκτου μήνα, ο αποκλειστικός θηλασμός περιοριζόταν μόλις στο 0,8%.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται βελτίωση, ιδιαίτερα στα νοσοκομεία που εφαρμόζουν την πρωτοβουλία «Νοσοκομεία Φιλικά προς τα Βρέφη», αποδεικνύοντας ότι η σωστή ενημέρωση και η ουσιαστική υποστήριξη των μητέρων μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά.
Το μητρικό γάλα: Ένας ζωντανός βιολογικός μηχανισμός προστασίας
Το μητρικό γάλα δεν αποτελεί απλώς μια πηγή θρεπτικών συστατικών. Η σύγχρονη επιστήμη το χαρακτηρίζει ως έναν ζωντανό βιολογικό ιστό που περιέχει αντισώματα, ανοσοκύτταρα, αυξητικούς παράγοντες, ορμόνες, ένζυμα, μικροRNA, ανθρώπινους ολιγοσακχαρίτες (HMOs) και ωφέλιμους μικροοργανισμούς.
Αυτός ο μοναδικός συνδυασμός δεν μπορεί να αναπαραχθεί πλήρως από κανένα υποκατάστατο γάλακτος.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι ανθρώπινοι ολιγοσακχαρίτες, οι οποίοι δεν τρέφουν άμεσα το βρέφος, αλλά τα ωφέλιμα βακτήρια του εντέρου του. Με αυτόν τον τρόπο συμβάλλουν στη δημιουργία ενός υγιούς μικροβιώματος, το οποίο παίζει σημαντικό ρόλο στην ωρίμανση του ανοσοποιητικού συστήματος, στην προστασία από λοιμώξεις και στη φυσιολογική λειτουργία του εντέρου.
Το μικροβίωμα και η σύνδεση εντέρου – εγκεφάλου
Τα τελευταία χρόνια, η επιστημονική έρευνα έχει αναδείξει τον σημαντικό ρόλο του μητρικού θηλασμού στη διαμόρφωση του μικροβιώματος κατά τους πρώτους μήνες ζωής, μια κρίσιμη περίοδο για τον λεγόμενο άξονα εντέρου-εγκεφάλου (gut-brain axis).
Το εντερικό μικροβίωμα επικοινωνεί συνεχώς με τον εγκέφαλο μέσω ανοσολογικών, μεταβολικών, ορμονικών και νευρικών μηχανισμών. Το μητρικό γάλα, μέσω των βιοδραστικών συστατικών του, συμβάλλει στη δημιουργία ενός μικροβιώματος που υποστηρίζει αυτή την αμφίδρομη επικοινωνία.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι οι πρώτες 1.000 ημέρες ζωής αποτελούν ένα κρίσιμο «παράθυρο ευκαιρίας» για τον ανοσολογικό, μεταβολικό και πιθανώς νευροαναπτυξιακό προγραμματισμό του παιδιού.
Οφέλη που διαρκούν σε όλη τη ζωή
Τα παιδιά που θηλάζουν παρουσιάζουν μικρότερο κίνδυνο σοβαρών λοιμώξεων, γαστρεντερίτιδας, μέσης ωτίτιδας και νοσηλειών κατά τη βρεφική ηλικία.
Παράλληλα, μεγάλες επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι ο μητρικός θηλασμός συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο παιδικής παχυσαρκίας, σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 και ορισμένων αλλεργικών νοσημάτων.
Τα οφέλη αφορούν και τη μητέρα, καθώς ο θηλασμός έχει συσχετιστεί με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού και των ωοθηκών, αλλά και με καλύτερη μεταβολική και καρδιαγγειακή υγεία.
Παράλληλα, ενισχύει τη συναισθηματική ευεξία της μητέρας και τον δεσμό μητέρας-βρέφους μέσω της σωματικής επαφής, της βλεμματικής επικοινωνίας και της ανταπόκρισης στις ανάγκες του παιδιού.
Μήνυμα των παιδιάτρων για περισσότερη στήριξη στις μητέρες
Η Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής καλεί την Πολιτεία, τους επαγγελματίες υγείας, τους εργοδότες και την κοινωνία να στηρίξουν έμπρακτα κάθε μητέρα που επιθυμεί να θηλάσει.
Όπως επισημαίνεται, ο επιτυχημένος θηλασμός δεν αποτελεί αποκλειστικά προσωπική ευθύνη της μητέρας, αλλά απαιτεί ένα περιβάλλον ενημέρωσης, αποδοχής και ουσιαστικής υποστήριξης.
«Η υγεία ενός παιδιού δεν ξεκινά μόνο από τη γέννησή του. Ξεκινά από τις πρώτες αγκαλιές, τις πρώτες σταγόνες μητρικού γάλακτος και τη συλλογική ευθύνη να προσφέρουμε σε κάθε παιδί την καλύτερη δυνατή αρχή στη ζωή».
Ε.Φ
