PlantHealth4Life: Η υγεία των φυτών αφορά την τροφή, το περιβάλλον και το μέλλον μας
Η υγεία των φυτών συνδέεται άμεσα με την τροφή, το περιβάλλον, τη βιοποικιλότητα και την οικονομική σταθερότητα, αποτελώντας ζήτημα που αφορά το σύνολο της κοινωνίας και όχι μόνο τους παραγωγούς και τους επιστήμονες. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα της ευρωπαϊκής εκστρατείας #PlantHealth4Life, η οποία ολοκληρώνει τον τέταρτο χρόνο δράσεών της, επιδιώκοντας την ενημέρωση και την ενεργή συμμετοχή των πολιτών στην προστασία των φυτών.
Ο προϊστάμενος της Διεύθυνσης Προστασίας Φυτικής Παραγωγής του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Χρήστος Αραμπατζής, μιλώντας στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, υπογραμμίζει ότι η πορεία της εκστρατείας ανέδειξε το ενδιαφέρον των πολιτών για την υγεία των φυτών, αλλά και την ανάγκη για πιο απλή και κατανοητή πληροφόρηση.
Όπως επισημαίνει, η αλληλεπίδραση με το κοινό κατά τη διάρκεια των τεσσάρων ετών έδειξε ότι πρόκειται για ένα θέμα που προκαλεί ενδιαφέρον και ανησυχία, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι πολίτες δεν γνωρίζουν πού μπορούν να απευθυνθούν για ζητήματα που αφορούν την υγεία των φυτών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ενημέρωση αποτελεί βασικό εργαλείο προστασίας, καθώς στόχος είναι η επιστημονική γνώση να μεταδίδεται με απλό τρόπο και οι πολίτες να μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στην προσπάθεια προστασίας των φυτών.
Από τους ταξιδιώτες έως τους ερασιτέχνες κηπουρούς
Η εκστρατεία απευθύνθηκε σε ομάδες που μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψη της εξάπλωσης επιβλαβών οργανισμών, μεταξύ των οποίων ταξιδιώτες που μεταφέρουν φυτά ή σπόρους από ταξίδια, ερασιτέχνες κηπουροί που αγοράζουν ή ανταλλάσσουν φυτά, αλλά και νέοι γονείς που ενδιαφέρονται για την ασφάλεια των τροφίμων, το περιβάλλον και τη βιοποικιλότητα.
Για την προσέγγιση των ομάδων αυτών αξιοποιήθηκαν διαφορετικά μέσα ενημέρωσης και δράσεις. Πραγματοποιήθηκαν συνεργασίες με μέσα ενημέρωσης, δημιουργούς περιεχομένου στα κοινωνικά δίκτυα, εκπαιδευτικούς, επαγγελματίες του φυτικού τομέα και ταξιδιωτικούς πράκτορες.
Παράλληλα, οργανώθηκαν δράσεις ενημέρωσης σε μέσα μαζικής μεταφοράς και αεροδρόμια, με έμφαση στην ενημέρωση των ταξιδιωτών. Όπως αναφέρει ο κ. Αραμπατζής, η ανταπόκριση έδειξε ενδιαφέρον από ένα ευρύ φάσμα του κοινού, αλλά ανέδειξε κυρίως την ανάγκη για πρακτική καθοδήγηση και συγκεκριμένα βήματα που μπορούν να ακολουθούν οι πολίτες στην καθημερινότητά τους.
Η υγεία των φυτών ξεπερνά τα όρια του αγροτικού τομέα, καθώς συνδέεται με την οικονομία, την επισιτιστική ασφάλεια και την προστασία του περιβάλλοντος. Όπως σημειώνει ο κ. Αραμπατζής, η ευαισθητοποίηση των πολιτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τους κινδύνους που απειλούν την υγεία των φυτών παραμένει χαμηλή, παρά τις πιθανές σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομία, την επισιτιστική ασφάλεια και το περιβάλλον.
Τα φυτά αποτελούν περίπου το 80% της τροφής που καταναλώνουμε, τρέφουν τα ζώα εκτροφής, συμβάλλουν στον καθαρισμό του αέρα και στην απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα, ενώ παράλληλα στηρίζουν τη βιοποικιλότητα, συγκρατούν το έδαφος και προστατεύουν τα οικοσυστήματα.
Οι απειλές για τη φυτική παραγωγή και ο ρόλος των πολιτών
Η εξάπλωση επιβλαβών οργανισμών και ασθενειών, ιδιαίτερα εκείνων που χαρακτηρίζονται ως οργανισμοί καραντίνας, αποτελεί σημαντικό κίνδυνο για τη φυτική παραγωγή. Σύμφωνα με τον κ. Αραμπατζή, στην ενωσιακή νομοθεσία έχουν καταγραφεί περισσότεροι από 250 επιβλαβείς οργανισμοί που μπορούν να προκαλέσουν ζημιές στο φυτικό κεφάλαιο, ενώ 20 από αυτούς θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικοί λόγω των πιθανών οικονομικών και περιβαλλοντικών επιπτώσεών τους.
Για την προστασία της χώρας πραγματοποιούνται κάθε χρόνο επίσημοι έλεγχοι, οι οποίοι περιλαμβάνουν μακροσκοπικές επισκοπήσεις και αποστολή κατάλληλων δειγμάτων στο επίσημο εργαστήριο της χώρας, το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο, προκειμένου να διαπιστώνεται η απουσία επιβλαβών οργανισμών καραντίνας.
Η Διεύθυνση Προστασίας Φυτικής Παραγωγής του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων έχει κεντρικό ρόλο στην προστασία της φυτικής παραγωγής. Στόχος της είναι η προστασία του φυτικού κεφαλαίου, η στήριξη της παραγωγής ποιοτικών προϊόντων, η μείωση του κόστους για τους παραγωγούς, αλλά και η προστασία της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος.
Στο πλαίσιο αυτό, αναπτύσσονται σε συνεργασία με επιστημονικούς φορείς και το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο εργαλεία γρήγορης διάγνωσης εχθρών και ασθενειών, παρέχεται τεχνική υποστήριξη, οργανώνονται δίκτυα ελέγχου και πληροφόρησης, ενώ προωθούνται ολοκληρωμένες και βιολογικές μέθοδοι αντιμετώπισης και ενισχύονται οι εργαστηριακές υποδομές.
Η προστασία των φυτών, όπως υπογραμμίζει ο κ. Αραμπατζής, δεν αποτελεί αποκλειστικά υπόθεση των ειδικών. Ακόμη και χωρίς επιστημονικές γνώσεις, οι πολίτες μπορούν να συμβάλουν μέσα από απλές καθημερινές επιλογές.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται κατά τα ταξίδια εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς συνιστάται να μην μεταφέρονται φυτά, λουλούδια, σπόροι, φρούτα ή λαχανικά, τα οποία ενδέχεται να μεταφέρουν έντομα ή ασθένειες που δεν υπάρχουν στην Ευρώπη.
Στην περίπτωση φυτικού υλικού που προέρχεται από χώρες εκτός ΕΕ, θα πρέπει να διασφαλίζεται ότι συνοδεύεται από πιστοποιητικό φυτοϋγείας, το οποίο επιβεβαιώνει ότι έχει ελεγχθεί και δεν φέρει επιβλαβείς οργανισμούς ή ασθένειες.
Παράλληλα, σημαντική θεωρείται και η ενημέρωση των παιδιών για την αξία των φυτών και τη σύνδεσή τους με την τροφή, το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής, ώστε να αναπτύσσουν από μικρή ηλικία υπεύθυνη στάση απέναντι στη φύση.
Πηγή: Θ. Παπακώστας, ΑΠΕ-ΜΠΕ ΑΕ.
